Słownik

A B C D E G H I J K L M N P R S Ś T W V Y Z

A
Acarya - mistrz duchowy, który uczy własnym przykładem.
Adhidaiva - dosłownie: "pochodzący od półbogów"; odnosi się do mocy, jaką Najwyższy Pan obdarza półbogów zarządzających wszechświatem w Jego imieniu (np. władza nad deszczem, wiatrem czy światłem słonecznym).
Ahimsa - niestosowanie przemocy.
Aksauhini - jednostka bojowa składająca się z 21 870 rydwanów, 21870 słoni, 109350 piechurów oraz 65 610 żołnierzy jazdy.
Anna-praśana - obrzęd spełniany z okazji podania niemowlęciu po raz pierwszy pokarmu zawierającego produkty zbożowe, jedna z dziesięciu ceremonii oczyszczających.
Arati - obrzęd, podczas którego bhaktowie czczą Pana śpiewem i ofiarowują Mu pokarm, lampki, kwiaty, kadzidło oraz wachlują.
Arcana - czczenie Bóstwa; jedna z dziewięciu czynności w służbie oddania.
Artha - rozwój ekonomiczny.
Asana - w jodze: pozycja siedząca.
Aśrama - etap życia duchowego, zob. też: Brahmacarya; Grhastha; Vdna-prastha; Sannydsa.
Asura - bezbożny demon.
Aśvamedha-yajna - wedyjska ofiara z konia.
Avatara - inkarnacja Najwyższego Pana.
B
Bhagavad-gita - księga będąca zapisem rozmowy między Sri Krsną a Jego bhaktą Arjuną, w której Pan przedstawia służbę oddania jako najważniejszą metodę i zarazem najwyższy cel praktyki samodoskonalenia duchowego.
Bhagavata - wszystko, co związane z Bhagavanem, Najwyższym Panem; w węższym znaczeniu bhakta Pana oraz Sńmad-Bhdgavatam.
Bhagavata-dharma - nauka o służbie oddania dla Pana; ogół zasad religijnych ustanowionych przez Pana.
Bhagavata-saptaha - siedmiodniowy cykl wykładów ze Śrimad-Bhagavatam, prowadzonych przez zawodowego recytatora.
Bhakta - wielbiciel Sri Krsny.
Bhakti - służba oddania dla Najwyższego Pana.
Bhaktivedanci - zaawansowani duchowo transcendentaliści, którzy dzięki służbie oddania poznali konkluzję Wed.
Bhakti-joga - joga miłości i oddania dla osobowego Boga.
Bhava - wstępny etap ekstatycznej miłości do Boga.
Brahmacarya - ślub pełnego celibatu; pierwszy z czterech etapów życia duchowego.
Brahma-tejas - moc, jaką dysponuje bramin.
Brahman - Prawda Absolutna; termin używany głównie w odniesieniu do bezosobowego aspektu Absolutu.
Bramin - osoba obeznana z Wedami, która zna ostateczny cel życia i może nauczać innych; pierwsza z czterech warstw społecznych.
Brahmarsi - tytuł znaczący "mędrzec pomiędzy braminami".
Brahmastra - broń nuklearna wyzwalana i nakierowywana na cel za porno cą mantr.
C
Candala - człowiek spoza czterech warstw społecznych, niedotykalny; zja dacz psów.
D
Daridra-narayana - "ubogi Narayana"; termin ukuty przez mayavadich na określenie biedaka. Obraźliwy, gdyż zrównuje istotę ludzką z Najwyż szym Panem.
Devarsi - tytuł znaczący "mędrzec pomiędzy półbogami".
Dharma - religia; obowiązek (szczególnie w odniesieniu do chęci służenia skłonności drzemiącej w każdej żywej istocie).
Dhyana-joga - joga oparta na medytacji.
E
Ekadaśi - dzień postu, który przypada dwa razy w miesiącu (w jedenasty dzień przybywającego i ubywającego Księżyca) i służy zwiększaniu świadomości Krsny.
G
Gandharvowie - śpiewacy i muzycy na planetach niebiańskich.
Garbhadhana-samskara - obrzęd spełniany przez rodziców przed poczęciem dziecka w intencji jego oczyszczenia.
Goloka Vrndavana (Krsnaloka) - najwyższa planeta w świecie duchowym, siedziba Pana Krsny.
Gopi - pasterki z Vrndavany, przyjaciółki Krsny związane z Nim miłością małżeńską i słynące jako Jego najbardziej oddane i zaufane wielbicielki.
Gosvami - ten, kto panuje nad umysłem i zmysłami; tytuł osoby prowadzącej życie ascety.
Grhastha - osoba prowadząca uregulowane zasadami życie rodzinne; drugi etap życia duchowego w kulturze wedyjskiej.
Guna-ayatary - Visnu, Brahma i Siva, bóstwa rządzące trzema gunami natury materialnej.
Guna - dosłownie: sznur, lina, cecha, własność. Kategoria filozoficzna, a zarazem cecha natury materialnej. Występują trzy guny: tamas (ignorancja), rajas (pasja) i sattva (dobroć).
Guru mistrz duchowy.
H
Hare Krsna (mantra) - zob.: Maha-mantra.
Harinama-yajna - zbiorowe intonowanie świętych imion Najwyższego Pana, ofiara zalecana dla obecnego wieku.
Hatha-joga - ćwiczenie pozycji siedzących oraz kierowania oddechem w celu oczyszczenia się oraz uzyskania kontroli nad zmysłami.
I
ISKCON - skrót angielskiej nazwy Międzynarodowego Towarzystwa Świadomości Krsny, wisznuickiego ruchu misyjnego.
Itihasa - księga będąca zapisem wydarzeń historycznych.
J
Jiva-tattva - żywe istoty, cząstki Najwyższego Pana.
Jnana - wiedza.
Jnana-kanda - część Wed poświęcona Brahmanowi (Duchowi).
Jogin - transcendentalista dążący do zjednoczenia się z Najwyższym.
K
Kaivalya - bezosobowe wyzwolenie; pogrążenie się w duchowym blasku Pana.
Kali-yuga (wiek Kali) - wiek obecny, zwany też wiekiem kłótni. Jest ostatnim w cyklu czterech wieków, a rozpoczął się pięć tysięcy lat temu.
Kalpa - dzień Brahmy (dwanaście godzin). Odpowiada 4320000000 naszych lat.
Kama - pożądanie. .
Kamadhenu - krowy w świecie duchowym, które dają nieograniczone ilosci mleka.
Karatale - rodzaj czyneli używanych podczas klrtanu.
Karma - działanie w świecie materialnym. Zawsze przynosi jakiś rezultat, zły bądź dobry, który staje się przyczyną uwikłania. .
Karmi - działający dla materialnego rezultatu; materialista.
Kirtana - gloryfikacja Najwyższego Pana.
Krsnaloka - zob.: Goloka Vrndavana .
Ksatriya - osoba pełniąca obowiązki administracyjne lub wojskowe; druga warstwa w społeczeństwie wedyjskim.
L
Laksmi - bogini fortuny, wieczna towarzyszka Narayana.
Lila-avatary - niezliczone inkarnacje Najwyższego Pana, które w celu ukazania Jego duchowych rozrywek zstępują do świata materialnego. .
Loka - planeta.
M
Maha-mantra - wielka mantra:
Hare Kryszna, Hare Kryszna,
Kryszna Kryszna,
Hare Hare,
Hare Rama, Hare Rama,
Rama Rama,
Hare Hare
Maha-ratha - wojownik zdolny w pojedynkę stawić czoła dziesięciu tysiącom wojowników. Mahajanowie- wielkie samozrealizowane dusze, autorytety w dziedzinie świadomości Krsny.
Mahat-tattva - pierwotna niezróżnicowana postać energii materialnej. Z niej powstaje świat materialny.
Mahatma - dosłownie: "wielka dusza", wzniosły bhakta Pana.
Mantra - transcendentalny dźwięk zdolny uwolnić umysł od złudzenia.
Mathura - siedziba Krsny, obejmuje obszar wokół Vrndavany. Miejsce urodzenia Pana i Jego pobytu po zakończeniu dziecięcych rozrywek we Vrndavanie.
Maya - {md- nie; yd- to) złudzenie; zapomnienie o związku duszy z Krsna; także niższa, iluzoryczna energia Najwyższego Pana.
Mayavadi - zwolennik filozofii Sańkary (głoszącej, że ostatecznie Absolut jest bezosobowy, a żywa istota równa Bogu).
Moksa - wyzwolenie z więzów materii.
Mrdanga - bęben używany przy zbiorowym śpiewaniu świętych imion Pana.
Muni - mędrzec.
N
Nirguna - "pozbawiony cech"; termin używany na określenie Pana, który nie ma żadnych cech materialnych.
Nivrtti-marga - ścieżka prowadząca do wyzwolenia przez wyrzeczenie.
P
Pancaratra - księga wedyjska zawierająca instrukcje na temat wielbienia Bóstw w obecnym wieku.
Pandita - uczony.
Parakiya - związek zamężnej kobiety z innym mężczyzną; termin używany szczególnie na określenie związku dziewcząt z Vrndavany z Krsną.
Paramahamsa - dosłownie: ęnajdoskonalszy łabędź"; bhakta Pana na najwyższym poziomie zaawansowania.
. Parameśvara - najwyższy władca, Śri Krsna.
Parampara - sukcesja autentycznych mistrzów duchowych.
Pranayama - ćwiczenia oddechowe będące elementem astańga-joga.
Prasadam - dosłownie: ęłaska Pana"; pokarm lub inne przedmioty uduchowione w akcie ofiarowania ich najwyższemu Panu, następnie przyjmowane przez bhaktów.
Pravrtti-marga - ścieżka prowadząca do wyzwolenia poprzez zadowalanie zmysłów w sposób usankcjonowany w Wedach.
Purany - uzupełniające pisma wedyjskie- osiemnaście ksiąg objaśniających nauki Wed. Zawierają opowieści historyczne i alegorie. Należy do nich m.in. Sńmad-Bhagavatam.
Purusa-avatary - trzy oryginalne ekspansje Najwyższego Pana, trzej Visnu kierujący stwarzaniem wszechświatów.
R
Rajarsi - święty król.
Rajasuya-yajna - okazała ceremonia ofiarna, którą przeprowadził maharadża Yudhisthira i w której wziął udział sam Krsna.
Raksasa - demon; ogólne określenie szeregu istot o szatańskiej naturze trudniących się czarną magią, przeszkadzających w ofiarach religijnych czy zabijających ludzi, by żywić się ich mięsem.
Rama-rajya - doskonałe królestwo oparte na wzorcu królestwa Pana Rama candry (inkarnacji Boga jako idealnego króla).
Rasa-lila - rozrywka, w której znajduje wyraz czysta duchowa miłość między Krsną a Jego najbardziej zaawansowanymi wielbicielkami- pasterka mi z Vrajabhumi.
Rsi - mędrzec; święty wieszcz.
S
Sac-cid-ananda-vigraha - transcendentala postać Pana, wieczna, pełna wiedzy i szczęścia. .
Sadhu - święty.
Sampradaya - sukcesja mistrzów duchowych łącznie z ich uczniami- wyznawcami i zwolennikami danej szkoły duchowości.
Saihskara - seria oczyszczających obrzędów wedyjskich, spełnianych w ciągu całego życia człowieka.
Sanatana-dharma - wieczne zajęcie, religia wszystkich żywych istot, czyli slużba oddania dla Pana. .
Sankirtana - zbiorowe intonowanie świętych imion Najwyższego Pana; wszerszym znaczeniu- zbiorowe lub publiczne gloryfikowanie Pana. Sannyasa- życie w wyrzeczeniu. Czwarty etap życia duchowego w kulturze wedyjskiej.
Sayujya - zob.: Kaivalya. .
Smrti - pisma objawione będące uzupełnieniem śruti, czyli oryginalnych ksiąg wedyjskich (Wed i Upaniszad); zaliczają się do nich Purany i Itihasy.
Soma-rasa - eliksir zapewniający półbogom długowieczność.
Summum bonum - najwyższe dobro; źródło wszelkiego dobra.
Surabhi (krowy) -zob.: Kamadhenu.
Svami - zob.: Gosvami.
Svargaloka - planety niebiańskie leżące w obrębie świata materialnego.
Svayamvara - turniej, na którym księżniczki i królewny wybierały mężów.
Ś
Śalagrama-śila - inkarnacja Absolutu w formie kamienia. Czci się Je jako Bóstwo.
Śastra - pisma objawione, np. księgi wedyjskie.
Śravanam kirtanam visnoh - czynności spełniane w służbie oddania: słuchanie i mówienie bądź śpiewanie o Panu Visnu (Krsnie).
Śruti - wiedza uzyskana dzięki słuchaniu; oryginalne pisma wedyjskie (Wedy i Upaniszady) pochodzące bezpośrednio od samego Najwyższego Pana.
Śudra - osoba niezbyt inteligentna, zdolna tylko do prostych prac; czwarta warstwa społeczna.
Śudrani - kobieta z warstwy śudrów.
T
Tapasya - dobrowolne podjęcie wyrzeczeń dla wyższego celu; pokuta.
Tlilaka - znaki z glinki, jakie bhaktowie malują sobie na czole i w określonych miejscach na ciele dla przywołania duchowej pomyślności.
Transcendentalny - istniejący ponad materią, poza światem materialnym; wykraczający poza zasięg poznania zmysłowego; boski, duchowy.
Tulasi - roślina droga Krsnie i czczona przez Jego bhaktów jako święta.
W
Wedanta - szkoła filozoficzna, której założenia przedstawiono m.in. w Ve-danta-siitrach Śrila Vyasadevy. Podsumowuje filozofię Wed i przedstawia Krsnę jako najwyższy cel.
Wedy - pisma objawione, których źródłem jest sam Pan.
V
Vaikuntha - dosłownie: "miejsce, gdzie nie ma niepokoju; świat duchowy.
Vaisnava - wielbiciel Najwyższego Pana Visnu (Krsny); wisznuita.
Vaiśya - osoba zajmująca się pracą na roli, hodowlą krów lub kupiectwem; trzecia warstwa w społeczeństwie wedyjskim.
Vanaprastha - osoba, która wycofała się z życia rodzinnego; trzeci etap życia duchowego w kulturze wedyjskiej.
Varna -jedna z czterech warstw społeczeństwa wedyjskiego. O przynależności obywatela do danej varny decyduje jego zajęcie, a także właściwa mu mieszanka trzech gun natury materialnej. Zob. też: Bramin; Ksa-triya; Vaiśya; Sudra.
Varna-sańkara - dzieci spłodzone wbrew wedyjskim zasadom religijnym; ogół takich dzieci określa się mianem niepożądanej populacji.
Varnaśrama-dharma - wedyjski ustrój społeczny oparty na podziale na cztery warstwy społeczne i cztery etapy życia duchowego. Zob. też: Varna; Aśrama.
Virat-rupa - wyobrażenie Pana, w którym poszczególne części Jego ciała reprezentowane są przez elementy materialnego kosmosu.
Visnu - Najwyższy Pan; ekspansje Krsny na Vaikunthach oraz w świecie materialnym (odpowiedzialne za jego stwarzanie i utrzymywanie).
Visnu-tattva - pełna ekspansja Najwyższego Pana.
Vrndavana - wieczna siedziba Krsny, w której przejawia On całą swą sio dycz; wioska na Ziemi, w której pięć tysięcy lat temu odbywał swe dziecięce rozrywki.
Vyasadeva - inkarnacja Pana Krsny, kompilator Wed i Puran, autor Vedanta-sutr oraz Mahabharaty.
Y
Yajńa - ofiara; także Najwyższy Pan jako cel i odbiorca wszystkich ofiar.
Yoga-nidra - mistyczny sen Pana Visnu.
Yuga-avatary - cztery inkarnacje Najwyższego Pana pojawiające się w poszczególnych wiekach w celu wprowadzenia odpowiednich dla tych wieków metod samorealizacji duchowej.
Yugi - wieki wszechświata. Jest ich cztery i powtarzają się cyklicznie w stałym porządku.
Z
Zamindar - bogaty właściciel ziemski.


foto galeria

Harinam we Wrocławiu

Na forum

Akcja Harinam dla Każdego - marzec 2017
Zobacz najnowszy postinfo
REDAKCJA
30 mar 2017

Festiwal Nama Hatta 2017
Zobacz najnowszy postinfo
Trisama
25 mar 2017

svami vs gosvami
Zobacz najnowszy postinfo
adrian
16 mar 2017

moce mistyczne
Zobacz najnowszy postinfo
Kunja Devata dasa
26 lut 2017

Wyniki dystrybucji książek Śrila Prabhupada w 2016 roku
Zobacz najnowszy postinfo
REDAKCJA
22 sty 2017

Wyszukiwarka



online: 2